KRASZEWSKI J. I. – Witolorauda. Wyd. II. Z 50 drzeworytami W. Smokowskiego. 1846.

KRASZEWSKI J[ózef] I[gnacy] - Witolorauda. Wyd. II przerobione i powiększone. Z 50 drzeworytami oryginalnemi Wincentego Smokowskiego i muzyką do raud i piosenek Stanisława Moniuszki. Wilno 1846. Nakł. J. Zawadzkiego. 4, s. [2], VIII, 284. tabl. 8, nut k. 8, frontispis w drzeworycie. brosz.
Banach 381. Okł. nieco zakurzona, lekkie zagniecenia pierwszych kart (ślad po sznurku?). Egz. nieobcięty i w znacznej części nierozcięty. Drzeworyty w tekście. Na frontispisie: "J. I. Kraszewski - Witolorauda. Pieśń z podań Litwy. Z 50 drzeworytami W. Smokowskiego i muzyką St. Moniuszki. Wydana przez Adama Zawadzkiego 1846". Ukazało się jako "Anafielas. Pieśń pierwsza" (z trzech) - w tym wydaniu ukazała się tylko "Witolorauda". "Dzieło niezwykłe [...] zamieszczono w nim 50 ilustracji, inicjałów i winiet, narysowanych i własnoręcznie wyciętych na klocku przez malarza Wincentego Smokowskiego. Ilość tych ozdób była bezprecedensowa. Nie było też od czasów Chodowieckiego zwyczaju, by rysownik był jednocześnie świadomym tłumaczem własnej myśli artystycznej, transponowanej z jednego medium na drugie. Ilustracje Smokowskiego, zestrojone w sposób bezbłędny z tokiem tekstu, są dziś przedmiotem podziwu: budzi go niezwykła indywidualność artysty, nikogo nie naśladującego i z nikąd poza samym sobą nie czerpiącego inspiracji. Ornament, faktura, specyficzny system cięcia klocka, syntetyczne ujmowanie formy [...], absolutny mariaż z partiami druku, wszystko to uderza niezwykle silnie dzisiejszego widza" (Wiercińska, s. 118-120). "Znaczenie Smokowskiego dla polskiej książki jest ogromne. Był pierwszym polskim drzeworytnikiem [XIX] wieku, wprowadził nową technikę, nadał wartość rycinie, którą rysował i rytował sam artysta. Są w jego twórczości elementy nowej treści i formy sztuki polskiej, narodowej" (Banach, s. 215-216).